ΣτΕ 90-2025 Δικηγόροι

Δικηγόροι – Αρχή αξιοκρατίας (άρθρο 5 παρ. 1 Συντ.) – Πρόσληψη νομικών συμβούλων από δημόσιους φορείς -.

Δεν δικαιολογείται εξαίρεση του διορισμού των νομικών συμβούλων ή των προϊσταμένων των δικαστικών υπηρεσιών των δημοσίων φορέων από την αρχή της αξιοκρατίας, η οποία εφαρμόζεται γενικά για την κατάληψη κάθε θέσης ευθύνης στη δημόσια διοίκηση. Σε περίπτωση που οι σχετικές διατάξεις δεν καθορίζουν τη διαδικασία πρόσληψης, πρέπει να εφαρμόζεται η εγγύτερη και έχουσα γενική εμβέλεια διάταξη του άρθρου 43 παρ. 2 του Κώδικα Δικηγόρων. Κατά την εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 43 Κώδικα Δικηγόρων η κανονιστική αρμοδιότητα της Διοίκησης συνίσταται στον καθορισμό αποκλειστικώς και μόνο συντελεστών βαρύτητας στα εκ του νόμου προσδιορισθέντα κριτήρια (κύρια και συνεκτιμώμενα) και όχι σε θέσπιση άλλων κριτηρίων με συντελεστή βαρύτητας. Δεκτή η αίτηση ακυρώσεως. Ακυρώνεται η πρόσληψη με σχέση έμμισθης εντολής σε οργανική θέση δικηγόρου.

Αριθμός 90/2025

 

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

 

ΤΜΗΜΑ Γ΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 4 Απριλίου 2024, με την εξής σύνθεση: Διομήδης Κυριλλόπουλος, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Γ΄ Τμήματος, Μαρλένα Τριπολιτσιώτη, Σταυρούλα Κτιστάκη, Ελένη Γεωργούτσου, Οδυσσέας Σπαχής, Σύμβουλοι, Ευάγγελος Αργυρός, Βασίλειος Γκέρτσος, Πάρεδροι. Γραμματέας η Κωνσταντίνα Γκιώκα, Γραμματέας του Γ΄ Τμήματος.

Για να δικάσει την από 24 Νοεμβρίου 2021 αίτηση:

της …, κατοίκου …, η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Απόστολο Παπακωνσταντίνου (Α.Μ. …), που τον διόρισε με πληρεξούσιο,

κατά των: 1. Επιμελητηρίου Κορινθίας, το οποίο παρέστη με τον δικηγόρο Σταύρο Βαρδαλά (Α.Μ. …), που τον διόρισε με απόφαση της Διοικητικής του Επιτροπής, 2. Υπουργού Οικονομικών, ο οποίος δεν παρέστη και 3. Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ο οποίος παρέστη με τον Νικόλαο Αμιραλή, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,

και κατά της παρεμβαίνουσας …, κατοίκου …, η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Απόστολο Σίνη (Α.Μ. …), που τον διόρισε με πληρεξούσιο.

Με την αίτηση αυτή η αιτούσα επιδιώκει να ακυρωθούν: 1. το υπ’ αριθμ. 4/10.8.2021 πρακτικό της πενταμελούς Επιτροπής Επιλογής, 2. το υπ’ αριθμ. 3/16.7.2021 πρακτικό της ανωτέρω Επιτροπής, 3. η υπ’ αριθμ. 2601/30.9.2021 πράξη του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας (ΦΕΚ Γ΄ 2566/21.10.2021) και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, Παρέδρου Ευάγγελου Αργυρού.

Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο της αιτούσας, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση, τον πληρεξούσιο του καθ’ ου Επιμελητηρίου, τον πληρεξούσιο της παρεμβαίνουσας και τον αντιπρόσωπο του Υπουργού που παρέστη, οι οποίοι ζήτησαν την απόρριψή της.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι

Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α

Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο

  1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής ./2021).
  2. Επειδή, η αίτηση εισάγεται προς εκδίκαση στην επταμελή σύνθεση κατόπιν της 1325/2023 απόφασης του Τμήματος, σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 5 του π.δ.18/1989 (Α΄ 8).
  3. Επειδή, με την αίτηση αυτή, η οποία συμπληρώθηκε με το από 14.4.2022 δικόγραφο προσθέτων λόγων ζητείται η ακύρωση α) της 2601/30.9.2021 πράξης του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας (Γ΄ 2566/21.10.2021) με την οποία προσλήφθηκε, με σχέση έμμισθης εντολής, σε οργανική θέση δικηγόρου στην Υπηρεσία Γενικού Εμπορικού Μητρώου του Επιμελητηρίου Κορινθίας η …, κατά παράλειψη της αιτούσας β) του 4/10.8.2021 πρακτικού της πενταμελούς Επιτροπής Επιλογής με το οποίο επελέγη στην επίμαχη θέση η … και γ) του 3/16.7.2021 πρακτικού της πενταμελούς Επιτροπής Επιλογής στο οποίο ενσωματώθηκε η προσωπική συνέντευξη των υποψηφίων για την κατάληψη της ανωτέρω θέσης.
  4. Επειδή, μόνη παραδεκτώςπροσβαλλόμενη πράξη είναι η απόφαση του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας με την οποία προσλήφθηκε με σχέση έμμισθης εντολής σε οργανική θέση δικηγόρου στο Επιμελητήριο Κορινθίας η … . Με την απόφαση αυτή ολοκληρώθηκε η σύνθετη διοικητική ενέργεια της διαδικασίας επιλογής στην ένδικη θέση, στην απόφαση δε αυτήν ενσωματώθηκαν τα ανωτέρω προσβαλλόμενα πρακτικά της Επιτροπής του άρθρου 43 παρ. 2 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013, Α΄ 208), που απώλεσαν τον εκτελεστό χαρακτήρα τους και προσβάλλονται απαραδέκτωςαυτοτελώς (ΣτΕ 2778, 988/2022, 2096, 1168/2021, 1256/2020 επτ. κ.ά).
  5. Επειδή, νομίμως παρέστη στη δίκη ως παθητικώς νομιμοποιούμενος διάδικος ο Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, δεδομένου ότι με την κρινόμενη αίτηση προσβάλλονται, έστω και απαραδέκτωςκατά τα εκτεθένταστην προηγούμενη σκέψη, τα πρακτικά της ως άνω Επιτροπής, η οποία αποτελεί συλλογικό όργανο της Διοίκησης υπαγόμενο στον εποπτεύοντα το Επιμελητήριο Κορινθίας Υπουργό (πρβλ. ΣτΕ 988/2022).
  6. Επειδή, στο άρθρο 18 του π.δ.18/1989 ορίζονται τα εξής: «1. Αντίκλητος εκείνου που ασκεί το ένδικο μέσο είναι αυτοδικαίως ο δικηγόρος που το υπογράφει, εφόσον είναι διορισμένος στο Πρωτοδικείο Αθηνών. 2. Εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο μπορεί με το δικόγραφο ή με δήλωση που κατατίθεται στη Γραμματεία να διορίζει έναν αντίκλητο, ο οποίος πρέπει να κατοικεί στην Αθήνα και του οποίου πρέπει να αναφέρεται η διεύθυνση. 3 … 4 … 5. Όλες οι κοινοποιήσεις προς τον διάδικο που προβλέπονται από το παρόν γίνονται είτε προς τον ίδιο, είτε προς τον αντίκλητό του. 6. Κάθε μεταβολή της διεύθυνσης της κατοικίας στην Αθήνα εκείνου που ασκεί το ένδικο μέσο ή του αντικλήτου του πρέπει να γνωστοποιείται με έγγραφη δήλωση, η οποία κατατίθεται στην γραμματεία, εκτός αν ο αντίκλητος είναι δικηγόρος στο Πρωτοδικείο Αθηνών. 7. … 8. Αν υπάρχουν περισσότεροι αντίκλητοι, οι κοινοποιήσεις γίνονται εγκύρως σε οποιονδήποτε από αυτούς». Περαιτέρω, στο άρθρο 49 του ανωτέρω π.δ/τος ορίζεται ότι «1. Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορεί να παρέμβει στη δίκη επί αιτήσεως ακυρώσεως, μόνο για τη διατήρηση της ισχύος της προσβαλλόμενης πράξης. 2. Η παρέμβαση ασκείται επί ποινή απαραδέκτου με δικόγραφο που κατατίθεται κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 19 παρ. 1 του παρόντος και κοινοποιείται με επιμέλεια του παρεμβαίνοντος, έξι τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση, με επίδοση κυρωμένου αντιγράφου προς τους διαδίκους. 3 … 4. Οι διατάξεις του άρθρου 18 για τον αντίκλητο έχουν εφαρμογή και στην παρέμβαση. 5…».
  7. Επειδή, με έννομο συμφέρον και εν γένει παραδεκτώςπαρεμβαίνει υπέρ του κύρους των προσβαλλομένων πράξεων η επιλεγείσα και εν τέλει προσληφθείσαστην επίδικη θέση …· είναι δε απορριπτέος ο προβαλλόμενος, με το από 25.11.2022 υπόμνημα που υπεβλήθη μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, ισχυρισμός της αιτούσας ότι η παρέμβαση είναι απαράδεκτη διότι η παρεμβαίνουσα όφειλε να κοινοποιήσει την παρέμβασή της είτε στην αιτούσα είτε στον υπογράφοντα το δικόγραφο των προσθέτων λόγων πληρεξούσιο δικηγόρο της. Τούτο δε διότι, σύμφωνα με την προσκομισθείσα …΄/28.9.2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή …, αντίγραφο του δικογράφου της παρέμβασης κοινοποιήθηκε στις 28.9.2022 στη δικηγόρο Αθηνών, Αγλαΐα Μυλωνοπούλου, η οποία είχε υπογράψει το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης ακύρωσης και είχε ορισθεί με το δικόγραφο αυτό ως αντίκλητος της αιτούσας (πρβλ ΣτΕ 997/2020, 882/2018, 789/2014), δεδομένου, άλλωστε, ότι με το δικόγραφο των προσθέτων λόγων η αιτούσα δεν είχε ορίσει άλλο πρόσωπο ως αντίκλητο σε αντικατάσταση της αρχικώς ορισθείσας.
  8. Επειδή, η συνταγματική αρχή της αξιοκρατίας, η οποία απορρέει από τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 1 του Συντάγματος, υπαγορεύει όπως η πρόσβαση κάθε Έλληνα πολίτη σε δημόσιες θέσεις και αξιώματα γίνεται με κριτήρια που συνάπτονται με την προσωπική του αξία και ικανότητα (ΣτΕ2620, 1363/2021 Ολομ., 2825/2018 επτ., 711/2017 Ολομ., 2625/2016 επτ., 959, 1997/2015 Ολομ., 2462/2010 επτ., 2396/2004 Ολομ. κ.ά.). Και μπορεί μεν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο νομοθέτης να θεσπίζει ρυθμίσεις, οι οποίες αποκλίνουν από την αρχή αυτή, υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι οι ρυθμίσεις αυτές δικαιολογούνται από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, είναι πρόσφορες και αναγκαίες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με αυτές σκοπού και δεν παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας (ΣτΕ2620, 1363/2021 Ολομ., 2825/2018 επτ., 1120 – 1124/ 2016 Ολομ., 959, 1997/2015 Ολομ. κ.ά.).
  9. Επειδή, με το άρθρο 11 του ν. 1649/1986 (Α΄ 149), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 1868/1989 (Α΄ 230) καθιερώθηκε ειδική διοικητική διαδικασία πρόσληψης εμμίσθων δικηγόρων σε νομικά πρόσωπα του δημοσίου τομέα. Με τις ρυθμίσεις της διάταξης αυτής ορίσθηκε ενιαίος τρόπος επιλογής και πρόσληψης δικηγόρων με πάγια αντιμισθία ή για αποκλειστική ή συστηματική ανάθεση υποθέσεων στο δημόσιο, τα ν.π.δ.δ.και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα από ανεξάρτητη επιτροπή με προκήρυξη των θέσεων και με τη θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων επιλογής προς διασφάλιση, αφενός μεν των συμφερόντων των ως άνω νομικών προσώπων του δημοσίου τομέα, αφετέρου δε του κύρους του δικηγορικού λειτουργήματος. Με τις διατάξεις αυτές, θεσπίσθηκε ειδική διοικητική διαδικασία, ώστε να επιτυγχάνεται κατά την επιλογή και πρόσληψη των δικηγόρων στα εν λόγω νομικά πρόσωπα του δημοσίου τομέα η τήρηση της διαφάνειας, της αμεροληψίας και της αξιοκρατίας, δοθέντος ότι υπό το προϊσχύσαντων ανωτέρω διατάξεων καθεστώς δεν υφίστατο οποιαδήποτε πρόβλεψη για την τήρηση ορισμένων κανόνων κατά τη διαδικασία επιλογής των δικηγόρων της συγκεκριμένης κατηγορίας, οι δε σχετικές προσλήψεις διενεργούντο χωρίς προκήρυξη των θέσεων και κατά την κρίση αποκλειστικά της διοίκησης του εκάστοτε δημοσίου φορέα (βλ. ΣτΕ 1849/2015 επτ.).
  10. Επειδή, στη συνέχεια, με τον ισχύοντα κατά τον κρίσιμο χρόνο ν. 4194/2013 «Κώδικας Δικηγόρων», περιελήφθησανστο άρθρο 43 ειδικές ρυθμίσεις για την πρόσληψη δικηγόρων με έμμισθη εντολή στους φορείς του δημόσιου τομέα και αντικαταστάθηκαν μεν οι αντίστοιχες διατάξεις του άρθρου 11 του ν. 1649/1986, αλλά διατηρήθηκε ως προς τις βασικές ρυθμίσεις, η ίδια διοικητική διαδικασία. Ειδικότερα, στον Κώδικα αυτόν ορίζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Άρθρο 36 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 56 του ν. 4745/2020 – Α΄ 214), «1. Αποκλειστικό έργο του δικηγόρου είναι η αντιπροσώπευση και η υπεράσπιση του εντολέα του σε κάθε δικαστήριο ή αρχή της Ελληνικής Δημοκρατίας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας, στα δικαστήρια, τις υπηρεσίες και τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα διεθνή δικαστήρια, στα πειθαρχικά και υπηρεσιακά συμβούλια, η κατάθεση σημάτων και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, η παροχή νομικών συμβουλών προς οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, καθώς και η σύνταξη γνωμοδοτήσεων προς οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό πρόσωπο και αρχή. Στο έργο του δικηγόρου περιλαμβάνεται η διαμεσολάβηση για την αναζήτηση συμβιβαστικής λύσης, στο πλαίσιο νόμου ή κοινά αποδεκτής διαδικασίας, για την επίτευξη δε της λύσης αυτής, ο δικηγόρος επικοινωνεί και με τον οφειλέτη του εντολέα ή τον δικηγόρο αυτού στο μέτρο των εκάστοτε αναγκών και πάντα σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγορικού Επαγγέλματος. Η παράσταση ενώπιον των δικαστηρίων με ή δια δικηγόρου είναι υποχρεωτική για όλες τις υποθέσεις και σε όλες τις διαδικασίες, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τον νόμο. 2. …». Άρθρο 42, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 188 του ν. 4820/2021 (Α΄ 130), «Έμμισθος δικηγόρος είναι αυτός που προσφέρει αποκλειστικά νομικές υπηρεσίες, ως νομικός σύμβουλος ή ως δικηγόρος, σε συγκεκριμένο εντολέα, σταθερά και μόνιμα, αμειβόμενος αποκλειστικά με πάγια περιοδική αμοιβή. Ο ίδιος δικηγόρος μπορεί επίσης να αναλαμβάνει υποθέσεις από οποιονδήποτε άλλον, αμειβόμενος είτε ανά υπόθεση είτε με άλλον τρόπο». Άρθρο 43 «1. Η πρόσληψη δικηγόρων με έμμισθη εντολή στον ιδιωτικό τομέα γίνεται με έγγραφη σύμβαση, που καταρτίζεται μεταξύ αυτού και του εντολέα. 2. (όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση των στοιχείων β΄ και γ΄ από την παρ. 7 του άρθρου 60 του ν. 4370/2016 – Α΄ 37) «Η πρόσληψη δικηγόρων στους φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά με νόμο, γίνεται με επιλογή ύστερα από προκήρυξη, με βάση όσα παρακάτω ορίζονται, εκτός αν πρόκειται για πρόσληψη του προϊσταμένου νομικής ή δικαστικής υπηρεσίας ή νομικού συμβούλου στους φορείς αυτούς, ο οποίος προσλαμβάνεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του φορέα. Ειδικότερα για τους εμμίσθους δικηγόρους: α) Η προκήρυξη πρέπει να περιέχει το αντικείμενο της απασχόλησης του δικηγόρου, τις τυχόν ειδικές ανάγκες του νομικού προσώπου, την έδρα και τους όρους αμοιβής και υπηρεσιακής εξέλιξης του δικηγόρου και απευθύνεται προς τα μέλη των δικηγορικών συλλόγων. Η προκήρυξη καθορίζει προθεσμία για την υποβολή των υποψηφιοτήτων, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 30 ούτε μεγαλύτερη από 60 ημέρες από την τελευταία δημοσίευσή της. β) Η επιλογή γίνεται από πενταμελή επιτροπή που συνέρχεται στην έδρα του δικηγορικού συλλόγου και αποτελείται από: αα) Μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με βαθμό τουλάχιστον Δικαστικού Πληρεξουσίου Α΄ Τάξεως ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, που ορίζεται από τον Πρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ββ) τρεις δικηγόρους, από τους οποίους ο ένας με 15ετή τουλάχιστον ευδόκιμη δικηγορική υπηρεσία, που ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο του οικείου δικηγορικού συλλόγου για κάθε συγκεκριμένη προκήρυξη, γγ) έναν εκπρόσωπο του ενδιαφερόμενου νομικού προσώπου. Καθήκοντα Προέδρου της Επιτροπής ασκεί το μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ή ο νόμιμος αναπληρωτής του και καθήκοντα γραμματέα υπάλληλος του νομικού προσώπου. γ) Η προκήρυξη για την πρόσληψη δικηγόρου κοινοποιείται με επιμέλεια του ενδιαφερόμενου νομικού προσώπου στον Πρόεδρο της Επιτροπής και στον Πρόεδρο του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου. Το ενδιαφερόμενο νομικό πρόσωπο επιμελείται την τοιχοκόλληση της προκήρυξης στο κατάστημα του πρωτοδικείου και στα γραφεία των Δικηγορικών Συλλόγων αντίστοιχα. Επίσης, η προκήρυξη δημοσιεύεται με πρόσκληση για την υποβολή υποψηφιοτήτων σε μία τουλάχιστον εφημερίδα, που εκδίδεται στην έδρα του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου, κατά προτίμηση ημερήσια. Μαζί με τις κοινοποιήσεις γνωστοποιείται και ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου που θα μετέχει στην επιτροπή επιλογής. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, συγκαλεί την επιτροπή μέσα σε πέντε ημέρες από την κοινοποίηση της προκήρυξης. Η επιτροπή με απόφασή της ορίζει τον τόπο και το χρόνο και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη διαδικασία της επιλογής και μπορεί κατά την κρίση της, να ορίσει συμπληρωματικές δημοσιεύσεις για τη γνωστοποίηση της προκήρυξης με δαπάνη του ενδιαφερόμενου νομικού προσώπου. δ) Οι υποψήφιοι υποβάλλουν στον ενδιαφερόμενο φορέα, μέσα στην προθεσμία που ορίζει η προκήρυξη, αίτηση συνοδευόμενη από: α. πιστοποιητικό ποινικού μητρώου, β. πιστοποιητικό του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου από το οποίο να προκύπτει ότι ο υποψήφιος δεν έχει τιμωρηθεί πειθαρχικά και ότι δεν κατέχει άλλη έμμισθη θέση, γ. υπεύθυνη δήλωση ότι δεν είναι έμμισθος κατά την έννοια του άρθρου 42 του Κώδικα και δ. βιογραφικό σημείωμα με τα στοιχεία της επιστημονικής και επαγγελματικής του δράσης. ε) Δικηγόροι που κατέχουν άλλη έμμισθη θέση κατά την έννοια των σχετικών διατάξεων του Κώδικα, μπορούν να εμφανιστούν ως υποψήφιοι, αν συνυποβάλλουν, μαζί με την αίτηση και τα σχετικά δικαιολογητικά της προηγούμενης παραγράφου, υπεύθυνη δήλωση, ότι εφόσον προσληφθούν στη νέα θέση που προκηρύσσεται, θα παραιτηθούν από την άλλη έμμισθη θέση. Στην περίπτωση αυτή δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία, αν δεν προσκομίσουν βεβαίωση του εντολέα, στον οποίο παρέχουν τις υπηρεσίες τους, ότι παραιτήθηκαν από την έμμισθη θέση τους ή έπαψαν να αναλαμβάνουν υποθέσεις ή να λαμβάνουν περιοδική αμοιβή. στ) Με την αίτησή τους οι υποψήφιοι υποβάλλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την απόδειξη των τυπικών και ουσιαστικών προσόντων τους. ζ) Η επιτροπή εξετάζει τις αιτήσεις και τα δικαιολογητικά των υποψήφιων και τους καλεί σε ατομική συνέντευξη. Μέσα σε ένα μήνα το πολύ από την τελευταία ατομική συνέντευξη εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση με τη σειρά αξιολόγησης των υποψηφίων. η) Για την επιλογή και πρόσληψη λαμβάνονται υπόψη η προσωπικότητα του υποψηφίου, η επιστημονική του κατάρτιση, η εξειδίκευση του στο αντικείμενο της απασχόλησης, η επαγγελματική του πείρα, επάρκεια, η γνώση ξένων γλωσσών και συνεκτιμάται η οικογενειακή του κατάσταση και η πρόβλεψη της εξέλιξής του. Κρίσιμος χρόνος για τον έλεγχο της συνδρομής των πιο πάνω τυπικών προσόντων είναι ο χρόνος λήξης της προθεσμίας για την υποβολή των αιτήσεων. Στην προκήρυξη προβλέπεται συντελεστής βαρύτητας στα κριτήρια, ανάλογα με τις ανάγκες του φορέα. θ) Η απόφαση της επιτροπής είναι υποχρεωτική και ισχύει μόνο για την κατάληψη θέσης που προκηρύχθηκε. Ο φορέας του Δημοσίου, που προκήρυξε τη θέση, οφείλει μέσα σε ένα μήνα από τη δημοσίευση της απόφασης να προσλάβει στις κενές θέσεις τους επιτυχόντες και να γνωστοποιήσει στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο την ανάληψη υπηρεσίας ή την έναρξη της συνεργασίας με αμοιβή για κάθε υπόθεση μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν θίγουν τις διατάξεις του Κώδικα, που ρυθμίζουν τις μεταθέσεις των δικηγόρων. ι) Προσλήψεις στο δημόσιο τομέα κατά παράβαση των διατάξεων του παρόντος είναι άκυρες και συνεπάγονται την ποινική δίωξη των μελών του οργάνου, που ενέργησε την πρόσληψη, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 259 Π.Κ., και την πειθαρχική δίωξη των εμπλεκόμενων δικηγόρων». Άρθρο 46 «1. … 2. Η σύμβαση μεταξύ έμμισθου δικηγόρου και εντολέα είναι πάντοτε αορίστου χρόνου και λύεταιμόνο: α) με τον θάνατο, β) τη λύση, κατάργηση ή διάλυση με οποιονδήποτε τρόπο του νομικού προσώπου που απασχολεί τον δικηγόρο, γ) την πτώχευση του εντολέα και δ) με καταγγελία της σύμβασης από τον εντολέα ή εντολοδόχο δικηγόρο. Αν στο προσωπικό που απασχολείται στον εντολέα ισχύει κανονισμός εργασίας που προβλέπει μονιμότητα στην υπηρεσία, η καταγγελία της σύμβασης από τον εντολέα γίνεται μόνο για σπουδαίο λόγο. Η καταγγελία με ποινή ακυρότητας είναι έγγραφη και σε αυτή αναφέρεται ο λόγος της απόλυσης, επιδίδεται δε με δικαστικό επιμελητή».
  11. Επειδή, με τις προεκτεθείσεςδιατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013), όπως αναφέρεται και στην αιτιολογική έκθεση του σχεδίου νόμου, «προβλέπεται μια δικαιοκρατικήκαι ανοικτή σε όλους τους δικηγόρους διαδικασία» επιλογής για την πρόσληψή τους στους φορείς του δημόσιου τομέα. Η εν λόγω διαδικασία πρόσληψης εμμίσθων δικηγόρων θεσπίσθηκε για λόγους δημοσίου συμφέροντος ως ενιαία ρύθμιση για ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, κατ’ εφαρμογή των συνταγματικών αρχών της ισότητας, της αξιοκρατίας και της διαφάνειας, υπό τις οποίες πρέπει κατ’ αρχήν να διέπεται η πρόσβαση στις δημόσιες θέσεις (πρβλ. ΣτΕ 2115/2022, 2790, 427/2020). Η επιλογή γίνεται από πενταμελή επιτροπή, ύστερα από προκήρυξη, βάσει προβλεπόμενων στον νόμο κριτηρίων αξιολόγησης των υποψηφίων (προσωπικότητα, επιστημονική κατάρτιση, εξειδίκευση στο αντικείμενο της απασχόλησης, επαγγελματική πείρα, επάρκεια, γνώση ξένων γλωσσών, συνεκτιμωμένης της οικογενειακής κατάστασης και της πρόβλεψης εξέλιξής τους). Όπως συνάγεται από τις παραπάνω διατάξεις, έμμισθος δικηγόρος είναι αυτός που προσφέρει αποκλειστικά τις νομικές του υπηρεσίες ως νομικός σύμβουλος ή ως δικηγόρος σε ορισμένο εντολέα σταθερά και μόνιμα, αμειβόμενος με πάγια περιοδική αμοιβή. Ως νομικός ή δικαστικός σύμβουλος θεωρείται εκείνος, ο οποίος, άσχετα με τον τίτλο της θέσης που κατέχει και την ονομασία που έλαβε κατά την πρόσληψή του ή μεταγενέστερα, δεν ασχολείται με τη δικαστική εκπροσώπηση και τον χειρισμό δικαστικών υποθέσεων του εντολέα του προς τρίτους, αλλά περιορίζεται αποκλειστικά στην παροχή νομικών συμβουλών και γνωμοδοτήσεων σε αυτόν και στα όργανα του ή και στην κατεύθυνση του χειρισμού των υποθέσεων από άλλους δικηγόρους (ΑΠ 1103/2021, 1372, 1101/2017, 1619/2011 κ.ά.). Η διάκριση αυτή μεταξύ εμμίσθων δικηγόρων που ασχολούνται με τη δικαστική εκπροσώπηση και τον χειρισμό δικαστικών υποθέσεων του εντολέα τους και εκείνων που έχουν αποκλειστικά την ιδιότητα του νομικού ή δικαστικού συμβούλου έχει σημασία για την ακολουθητέα διαδικασία πρόσληψής τους στους φορείς του δημοσίου τομέα. Τούτο δε διότι, ο Κώδικας Δικηγόρων (όπως και το προϊσχύον άρθρο 11 του ν. 1649/1986) ρητώς εξαιρεί από τη διαδικασία που διαγράφεται στην παρ. 2 του άρθρου 43 την πρόσληψη των τελευταίων. Εντούτοις, όταν συντρέχει η παραπάνω εξαίρεση, η οποία, όπως έχει κριθεί (ΣτΕ 2115/2022), είναι στενώς ερμηνευτέα, ο κοινός νομοθέτης (τυπικός ή κανονιστικός) υποχρεούται, σύμφωνα με τις συνταγματικώς κατοχυρωμένες αρχές της αξιοκρατίας, διαφάνειας και ισότητας, να προβλέπει διαδικασία και κριτήρια πρόσληψης που προσιδιάζουν στη φύση και το αντικείμενο των θέσεων αυτών και παρέχουν εχέγγυα διαφάνειας και αξιοκρατίας τουλάχιστον παρόμοια με εκείνα της διαδικασίας που διαγράφεται στο άρθρο 43 παρ. 2 του Κώδικα Δικηγόρων. Και ναι μεν οι θέσεις στις οποίες προσλαμβάνονται οι νομικοί σύμβουλοι ή οι προϊστάμενοι δικαστικής ή νομικής υπηρεσίας ενός δημοσίου φορέα είναι, σε οργανωτικό επίπεδο, θέσεις αυξημένης ευθύνης σε σχέση με τις θέσεις των εμμίσθων δικηγόρων που έχουν ως αποκλειστικό καθήκον τη δικαστική εκπροσώπηση του φορέα, τούτο μόνο όμως, δεν δικαιολογεί την εξαίρεση του διορισμού των νομικών συμβούλων ή των προϊσταμένων των δικαστικών υπηρεσιών των δημοσίων φορέων από την αρχή της αξιοκρατίας, η οποία εφαρμόζεται γενικά για την κατάληψη κάθε θέσης ευθύνης στη δημόσια διοίκηση (βλ. λ.χ. άρθρα 84-86 ν. 3528/2007 – Α´ 26, για τους προϊσταμένους οργανικών μονάδων). Στην περίπτωση δε που οι σχετικές διατάξεις δεν καθορίζουν τη διαδικασία πρόσληψης, πρέπει να εφαρμόζεται η εγγύτερη και έχουσα γενική εμβέλεια διάταξη του άρθρου 43 παρ. 2 του Κώδικα Δικηγόρων, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, πληροί τα εχέγγυα της αξιοκρατίας, διαφάνειας και ισότητας, καθώς προβλέπει ειδική διαδικασία πλήρωσης των θέσεων εμμίσθων δικηγόρων, διενεργούμενη από ανεξάρτητη επιτροπή κατόπιν προκήρυξης και βάσει αντικειμενικών κριτηρίων επιλογής. Στην περίπτωση αυτή, είναι υποχρεωτική η πρόβλεψη στην οικεία προκήρυξη ότι, ως προς τον τρόπο επιλογής του νομικού συμβούλου ή προϊσταμένου δικαστικής ή νομικής υπηρεσίας, εφαρμοστέα τυγχάνει η διάταξη του άρθρου 43 του Κώδικα Δικηγόρων. Από δε την αμφισβήτηση πράξεων που εκδίδονται κατά τη διαδικασία πλήρωσης της θέσης αυτής γεννώνται ακυρωτικές διοικητικές διαφορές, υπαγόμενες στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας.

 

  1. Επειδή, στο άρθρο 87 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 229 το ν. 4782/2021 (Α΄ 36) και πριν από την κατάργησή του με το άρθρο 59 του ν. 4919/2022 (Α΄ 71) ορίζονται τα εξής: «1. Συστήνεται στην Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδας, Υπηρεσία Υποστήριξης και Ανάπτυξης των Πληροφοριακών Συστημάτων Γ.Ε.ΜΗ. και ΥΜΣ, η οποία αποτελεί οργανική μονάδα της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ) … 2. Οι Υπηρεσίες Γ.Ε.ΜΗ. (εφεξής Υ.Γ.Ε.ΜΗ.) διακρίνονται ως εξής: αα. Ειδικές Υ.Γ.Ε.ΜΗ. του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων … αβ. Ειδικές Υ.Γ.Ε.Μ.Η. του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων … β. Τμήματα Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων. Σε κάθε Επιμελητήριο του ν. 4497/2017 (Α΄ 171) συνιστάται Υ.Γ.Ε.ΜΗ. που αποτελεί οργανική μονάδα του Επιμελητηρίου και οι αρμοδιότητές της ασκούνται αποκλειστικά από τον Προϊστάμενο και τους υπαλλήλους της, οι οποίοι αποτελούν προσωπικό του Επιμελητηρίου και τοποθετούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4497/2017 … γ … 3. Τα Τμήματα Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων είναι αρμόδια για: α. την εγγραφή των υπόχρεων, όπως ορίζονται στο άρθρο 86 του παρόντος, εξαιρουμένων των αναφερόμενων στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 του ν. 4441/2016 (Α΄ 227), β. κάθε καταχώριση που αφορά στους υπόχρεους, γ. (i) την παραλαβή, την πρωτοκόλληση, εφόσον δεν πραγματοποιείται με ηλεκτρονικό τρόπο (ηλεκτρονική αίτηση καταχώρισης) και τον έλεγχο πληρότητας των σχετικών αιτήσεων, των συνοδευτικών πράξεων, στοιχείων ή δηλώσεων, καθώς και τον έλεγχο νομιμότητας, όπως ορίζεται από τυχόν ειδικότερες διατάξεις, (ii) την παραλαβή, την πρωτοκόλληση, εφόσον δεν πραγματοποιείται με ηλεκτρονικό τρόπο και τον έλεγχο αιτήσεων έγκρισης επωνυμίας ή/και διακριτικού τίτλου, καθώς και τη δέσμευση αυτών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 104 του παρόντος, μόνο όταν η ως άνω διαδικασία δεν γίνεται μέσω ΥΜΣ, δ. την απάντηση σε ερωτήματα που διαβιβάζονται μέσω της ευρωπαϊκής κεντρικής πλατφόρμας και αφορούν στις πράξεις και τα στοιχεία των άρθρων 95, 97 και 98 του παρόντος νόμου, ε. την έκδοση πιστοποιητικών και τη χορήγηση αντιγράφων και αποσπασμάτων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 111 του παρόντος νόμου, στ. τη διεξαγωγή δειγματοληπτικού ελέγχου των αυτοματοποιημένων καταχωρίσεων που πραγματοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 102 του παρόντος. 4. Η καθ’ ύλην και κατά τόποναρμοδιότητα της Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων καθορίζεται με βάση την έδρα ή την εγκατάσταση του υπόχρεου σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας … 5. Τα Τμήματα Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων στελεχώνονται με υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης, ανάλογα με τις ανάγκες τους, οι οποίες προκύπτουν από τον αριθμό των υπόχρεων που είναι εγγεγραμμένοι σε αυτά. Προϊστάμενος ορίζεται μόνιμος υπάλληλος ή ΙΔΑΧ, κατά προτεραιότητα κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ … 6. Σε κάθε Τμήμα Υ.Γ.Ε.ΜΗ. Επιμελητηρίου, σύμφωνα με τον αριθμό των εγγεγραμμένων σε αυτήν, συστήνεται, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων τουλάχιστον μία (1) οργανική θέση επιστημονικού συνεργάτη πλήρους απασχόλησης. Η ανωτέρω θέση πληρούταιαπό δικηγόρο, κατά προτίμηση με ειδίκευση στο εμπορικό δίκαιο, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο π.δ. 50/2001 (Α΄ 39) που προσλαμβάνεται με απόφαση του εκάστοτε Επιμελητηρίου. Ο ανωτέρω επιστημονικός συνεργάτης επικουρεί την Υ.Γ.Ε.ΜΗ. κατά την άσκηση του προληπτικού ελέγχου νομιμότητας των αιτήσεων εγγραφής, μεταβολής, διαγραφής, καθώς και κάθε άλλης καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. Αν ο αριθμός των πράξεων που υποβάλλονται προς καταχώριση στις Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων, οι οποίες σύμφωνα με το άρθρο 103 απαιτούν έλεγχο νομιμότητας, δεν υπερβαίνει τις διακόσιες πενήντα (250) ετησίως, τη νομική υποστήριξη του Τμήματος δύναται να αναλάβει επιστημονικός συνεργάτης μερικής απασχόλησης με τον οποίο το Επιμελητήριο συνεργάζεται για τον σκοπό αυτόν. Για την εν λόγω συνεργασία η αμοιβή διαμορφώνεται από τα μέρη και είναι ανάλογη του αντικειμένου και του χρόνου της απασχόλησης. Η πρόσληψη γίνεται με απόφαση της Διοικητικής Επιτροπής του οικείου Επιμελητηρίου, μη εφαρμοζομένου του π.δ. 50/2001. 7. … 8. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, που εκδίδεται λαμβάνοντας υπόψη την απλή γνώμη της ΚΕΕΕ και του κατά περίπτωση οικείου Επιμελητηρίου, ρυθμίζονται τα θέματα του κανονισμού λειτουργίας και στελέχωσης της Υπηρεσίας Υποστήριξης και Ανάπτυξης των Πληροφοριακών Συστημάτων Γ.Ε.ΜΗ. και ΥΜΣ της ΚΕΕΕ και των Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων …». Περαιτέρω, κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 6 του άρθρου 87 του ν. 4635/2019, εκδόθηκε η 38848/14.04.2020 κοινή απόφαση των Υφυπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Α΄ 1608). Με την απόφαση αυτή, όπως τροποποιήθηκε με την 99947/14.9.2021 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Α΄ 4343/20.9.2021) συνεστήθησαν οργανικές θέσεις επιστημονικού συνεργάτη (δικηγόρου) πλήρους απασχόλησης στις Υ.Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων της Χώρας (άρθρο 1) και συνεστήθη μία οργανική θέση στο Επιμελητήριο Κορινθίας (άρθρο 2). Περαιτέρω, στο μεν άρθρο 3 της ανωτέρω αποφάσεως ορίζεται ότι «Οι ανωτέρω θέσεις πληρούνται από δικηγόρο, κατά προτίμηση με ειδίκευση στο εμπορικό δίκαιο, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο π.δ. 50/2001 (Α` 39). Ο τρόπος και η διαδικασία πρόσληψης πραγματοποιείται σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κώδικα Δικηγόρων …», στο δε άρθρο 4 ότι «Αντικείμενο του επιστημονικού συνεργάτη – δικηγόρου, είναι: α) να επικουρεί τις Υ.Γ.Ε.ΜΗ. κατά την άσκηση του προληπτικού ελέγχου νομιμότητας των αιτήσεων εγγραφής, μεταβολής, διαγραφής, καθώς και κάθε άλλης καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. β) να επεξεργάζεται και να απαντά ερωτήματα που υποβάλλονται από τα υπόχρεα πρόσωπα της Υ.Γ.Ε.ΜΗ. και γ) να συντάσσει τεκμηριωμένα ερωτήματα για ζητήματα που άπτονται ερμηνείας και εφαρμογής της νομοθεσίας, τα οποία διαβιβάζονται στο Τμήμα Εταιρικού Δικαίου και Γ.Ε.ΜΗ. της Διεύθυνσης Εταιρειών του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων με επιμέλεια του Προϊσταμένου της Υ.Γ.Ε.ΜΗ». Ακολούθως, με την από 9.11.2020 απόφαση του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας προκηρύχθηκε μία θέση επιστημονικού συνεργάτη – δικηγόρου, πλήρους απασχόλησης στην Υπηρεσία Γενικού Εμπορικού Μητρώου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 43 του ν. 4194/2013. Στην προκήρυξη αυτή αναφέρεται ότι ο επιστημονικός συνεργάτης – δικηγόρος υποχρεούται να παρέχει τις υπηρεσίες του στο οικείο κατάστημα του Επιμελητηρίου και στην Υπηρεσία Γενικού Εμπορικού Μητρώου του Επιμελητηρίου κατά τον χρόνο της λειτουργίας αυτού προκειμένου να ανταποκρίνεται στις εκάστοτε υπάρχουσες υπηρεσιακές ανάγκες. Το αντικείμενο της απασχόλησης του δικηγόρου που πρόκειται να προσληφθεί θα είναι η συνεργασία και η στήριξη της Υπηρεσίας του Γενικού Εμπορικού Μητρώου του Επιμελητηρίου κατά την άσκηση του προληπτικού ελέγχου νομιμότητας των αιτήσεων εγγραφής, μεταβολής, διαγραφής καθώς και κάθε άλλης καταχώρισης στο ΓΕΜΗ.
  2. Επειδή, όπως συνάγεται από τις αναφερόμενες στην προηγούμενη σκέψη διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 87 του ν. 4635/2019 και της κατ’ εξουσιοδότηση αυτής 38848/14.04.2020 κοινής απόφασης των Υφυπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η σύσταση οργανικής θέσης επιστημονικού συνεργάτη – δικηγόρου στις ΥΓΕΜΗ των Επιμελητηρίων δεν αποσκοπεί στη δικαστική εκπροσώπηση και στον χειρισμό δικαστικών υποθέσεων των εν λόγω νπδδ, αλλά αποκλειστικά και μόνο στη κάλυψη των αναγκών της Υπηρεσίας του Γενικού Εμπορικού Μητρώου του Επιμελητηρίου. Με τα δεδομένα αυτά, η θέση αυτή αποτελεί, ενόψει και του αντικειμένου της εν λόγω μονάδας, θέση νομικού συμβούλου. Εφόσον, όμως, με την ως άνω διάταξη δεν προβλέφθηκε ρητώς ο τρόπος επιλογής των υποψηφίων για τη θέση αυτή, εφαρμοστέα τυγχάνει, κατά τα προεκτεθέντα, η διάταξη του άρθρου 43 παρ. 2 του Κώδικα Δικηγόρων. Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεταιαπό το ότι, στη συνέχεια, με τη μεταγενέστερη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 20 του ν. 4919/2022, ορίσθηκε ότι οι έμμισθοι δικηγόροι προσλαμβάνονται σε κάθε Υ.Γ.Ε.ΜΗ. σύμφωνα με το άρθρο 43 του Κώδικα Δικηγόρων. Συνεπώς, νομίμως ορίσθηκε με την προαναφερθείσα προκήρυξη ότι η πλήρωση των θέσεων αυτών θα γίνει «σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 43 του ν. 4194/2013».
  3. Επειδή, η εκδίκαση της υπό κρίση αίτησης, με την οποία αμφισβητείται η νομιμότητα της επιλογής της παρεμβαίνουσαςστην προκηρυχθείσαθέση νομικού συμβούλου, υπάγεται στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας και συγκεκριμένα του Γ΄ Τμήματος αυτού (βλ. άρθρο 1 παρ. 3 περ. στ´ της 8/2019 απόφασης της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας «Αρμοδιότητες Τμημάτων του Συμβουλίου της Επικρατείας», Β´ 2933).
  4. Επειδή, στη διάταξη του άρθρου 43 του Κώδικα Δικηγόρων ορίζονται κατά τρόπο συγκεκριμένο και περιοριστικό τα κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων (προσωπικότητα του υποψηφίου, επιστημονική κατάρτιση, εξειδίκευση στο αντικείμενο της απασχόλησης, επαγγελματική πείρα, επάρκεια και γνώση ξένων γλωσσών, συνεκτιμώμενηςτης οικογενειακής κατάστασης και της πρόβλεψης εξέλιξης) για την πλήρωση έμμισθης θέσης δικηγόρου σε φορείς του δημόσιου τομέα. Περαιτέρω, με την ως άνω διάταξη χορηγείται στον φορέα πρόσληψης εξουσιοδότηση να καθορίσει με την οικεία προκήρυξη – εκτός από το αντικείμενο της απασχόλησης του δικηγόρου, τις τυχόν ειδικές ανάγκες του φορέα, την έδρα και τους όρους αμοιβής και υπηρεσιακής εξέλιξης του δικηγόρου – τους συντελεστές βαρύτητας για καθένα από τα ως άνω προβλεπόμενα στον νόμο κριτήρια ανάλογα με τις ανάγκες του, προκειμένου με τη μοριοδότησητούτων να επιτευχθεί, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, η συγκριτική ουσιαστική αξιολόγηση των υποψηφίων. Επομένως, σύμφωνα με την εν λόγω εξουσιοδοτική διάταξη, η κανονιστική αρμοδιότητα της Διοίκησης συνίσταται στη ρύθμιση των ανωτέρω, μεταξύ των οποίων είναι ο καθορισμός αποκλειστικώς και μόνο συντελεστών βαρύτητας στα εκ του νόμου προσδιορισθέντα κριτήρια (κύρια και συνεκτιμώμενα) και όχι η θέσπιση άλλων κριτηρίων με συντελεστή βαρύτητας (ΣτΕ 947/2024).
  5. Επειδή, στην ως άνω απόφαση του Προέδρου του καθ’ ου Επιμελητηρίου με την οποία προκηρύχθηκε η πλήρωση της επίδικης θέσης δικηγόρου με έμμισθη εντολή στην Υπηρεσία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου του Επιμελητηρίου, ορίσθηκε ότι «Για την επιλογή του υποψηφίου λαμβάνεται υπόψη η επιστημονική του κατάρτιση, η εξειδίκευση στο αντικείμενο της απασχόλησης, η επαγγελματική πείρα – επάρκεια, η άριστη γνώση ξένης γλώσσας και η προσωπικότητά του. Η επιλογή θα γίνει επί τη βάσει του κάτωθι πίνακα κριτηρίων αξιολόγησης και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα σε αυτόν. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί ως κλίμακα βαθμολογίας για τα ανωτέρω κριτήρια την κλίμακα μορίων 1-1000. Συνολική βαθμολογία του κάθε υποψηφίου είναι το άθροισμα της επιμέρους βαθμολογίας κάθε κριτηρίου. Η μοριοδότησητων κριτηρίων ορίζεται ως εξής: Επιστημονική κατάρτιση 0-100 μόρια, Βαθμός πτυχίου 0-50 μόρια, Βαθμός μεταπτυχιακού διπλώματος 0-100 μόρια, Επιπλέον μεταπτυχιακός ή διδακτορικός τίτλος 0-50 μόρια, Επαγγελματική πείρα και επάρκεια 0-200 μόρια, Επιμελητηριακή εμπειρία 0-200 μόρια, Προσωπικότητα υποψηφίου 0-150, Γνώση αγγλικής γλώσσας 0-50 μόρια, Γνώση άλλης ξένης γλώσσας κράτους – μέλους της Ε.Ε. 0-50 μόρια Γνώση Η/Υ 0-50 μόρια. Σύνολο 0-1000 μόρια».
  6. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υποθέσεως, η Επιτροπή Επιλογής κάλεσε τους υποψηφίους για την κατάληψη της ένδικης θέσης σε συνέντευξη, το περιεχόμενο της οποίας με τις ερωτήσεις των μελών της Επιτροπής και τις απαντήσεις των υποψηφίων περιλήφθηκαν στο πρακτικό 3/21. Ακολούθως, όπως προκύπτει από το πρακτικό 4/21 η Επιτροπή Επιλογής προέβη στην αξιολόγηση των υποψηφίων και στην τελική τους κατάταξη στα κριτήρια της προκήρυξης κατά φθίνουσα σειρά. Στην πρώτη θέση κατατάχθηκε η παρεμβαίνουσακαθόσον συγκέντρωσε 624,60 μόρια και στη δεύτερη θέση η αιτούσα η οποία συγκέντρωσε 588,20 μόρια. Ειδικότερα, στο κριτήριο της επιστημονικής κατάρτισης στην πρώτη θέση προκρίθηκε η παρεμβαίνουσαμε 77 μόρια, διότι διέθετε δύο μεταπτυχιακά διπλώματα, ήταν υποψήφια διδάκτωρ στη Νομική Σχολή Αθηνών για το ακαδημαϊκό έτος 2018 – 2019 και κατέλαβε την πρώτη θέση στη σειρά κατάταξης των πανελληνίων εξετάσεων υποψηφίων δικηγόρων του έτους 2017. Στο κριτήριο αυτό η αιτούσα κατέλαβε την έβδομη θέση με 43 μόρια καθόσον διέθετε έναν μεταπτυχιακό τίτλο από Νομική Σχολή στο Δημόσιο Δίκαιο. Στο κριτήριο του βαθμού πτυχίου η παρεμβαίνουσα κατετάγη στην τέταρτη θέση με 34 μόρια, η δε αιτούσα στην πέμπτη θέση με 33 μόρια. Στο κριτήριο του βαθμού μεταπτυχιακού διπλώματος η παρεμβαίνουσα προκρίθηκε στην πρώτη θέση με 89,2 μόρια, η δε αιτούσα στην όγδοη θέση με 39 μόρια. Στο κριτήριο του επιπλέον μεταπτυχιακού τίτλου η αιτούσα προκρίθηκε στην πρώτη θέση με 44,4 μόρια, η δε παρεμβαίνουσα στην τέταρτη θέση με 13,2. Στο κριτήριο της επαγγελματικής πείρας και επάρκειας στην πρώτη θέση προκρίθηκε η αιτούσα με 180 μόρια, στη δε πέμπτη θέση η παρεμβαίνουσα με 70. Στο κριτήριο της επαγγελματικής εμπειρίας, στην πρώτη θέση προκρίθηκε η αιτούσα με 50 μόρια, στη δε δεύτερη θέση η παρεμβαίνουσα με 10. Στο κριτήριο της προσωπικότητας η αιτούσα και η  παρεμβαίνουσα μοριοδοτήθηκαν με 150 μόρια και στο κριτήριο της γνώσης Η/Υ μοριοδοτήθηκαν με 50 μόρια. Τέλος, στο κριτήριο της αγγλικής γλώσσας η παρεμβαίνουσα μοριοδοτήθηκε με 50 μόρια, η δε αιτούσα με 30, στο δε κριτήριο της δεύτερης ξένης γλώσσας η παρεμβαίνουσα προκρίθηκε στην πρώτη θέση με 50 μόρια, έναντι της αιτούσας η οποία βαθμολογήθηκε στο κριτήριο αυτό με μηδέν, διότι δεν απέδειξε τη γνώση άλλης ξένης γλώσσας. Κατόπιν τούτων, η Επιτροπή Επιλογής αποφάσισε ότι καταλληλότερη για την επίδικη θέση είναι η παρεμβαίνουσα. Ακολούθως, με την προσβαλλόμενη 2601/30.9.2021 πράξη του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας η παρεμβαίνουσα προσλήφθηκε στη θέση αυτή.
  7. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, στην επίμαχη προκήρυξη παρατίθενται μεν τα ως άνω οριζόμενα στο άρθρο 43 του Κώδικα Δικηγόρων κριτήρια, περαιτέρω, όμως, μη νομίμως ορίζονται σε αυτήν και έτερα κριτήρια, ήτοι ο βαθμός πτυχίου (μοριοδοτούμενοςμε 0-50 μόρια), ο βαθμός μεταπτυχιακού διπλώματος (μοριοδοτούμενοςμε 0-100 μόρια), ο επιπλέον μεταπτυχιακός τίτλος (μοριοδοτούμενος με 0-100 μόρια) και η γνώση Η/Υ (μοριοδοτούμενη με 0-50 μόρια) και, συνεπώς, η επίμαχη προκήρυξη, κατά το προαναφερθέν μέρος της, έχει τεθεί καθ’ υπέρβαση της ως άνω εξουσιοδοτικής διάταξης του Κώδικα Δικηγόρων. Η πλημμέλεια δε αυτή, λόγω της φύσης της, καθιστά την όλη διαδικασία μη νόμιμη καθόσον επηρεάζει το συνολικό σύστημα μοριοδότησης και, κατ’ ακολουθίαν, την επίδικη βαθμολόγηση των υποψηφίων, δεδομένου ότι η μη νόμιμη θέσπιση συντελεστών βαρύτητας για τα ως άνω αυτοτελή κριτήρια έχει ως συνέπεια τη μείωση της επιρροής των λοιπών νόμιμων κριτηρίων, καθόσον, καθίσταται άδηλο το αποτέλεσμα της βαθμολογίας των υποψηφίων για την κατάληψη της επίδικης θέσης στην περίπτωση που η Επιτροπή Αξιολόγησης ελάμβανε υπόψη μόνο τα προβλεπόμενα από τον νόμο κριτήρια. Εξάλλου, το κύρος της επίδικης προκήρυξης επιτρεπτώς ελέγχεται παρεμπιπτόντως, όχι μόνον ως προς τη νομιμότητα των όρων αυτής, αλλά και προς οποιαδήποτε άλλη πλημμέλειά της (βλ. ΣτΕ 2245/2023 επτ.) στο πλαίσιο του ελέγχου της προσβαλλόμενης ατομικής πράξης διορισμού που ερείδεται επ’ αυτής και, μάλιστα, αυτεπαγγέλτως, πέραν του ότι, εν προκειμένω, η ως άνω πλημμέλεια προβάλλεται εμμέσως και δη λυσιτελώς με την κρινόμενη αίτηση, καθόσον αμφισβητείται η νομιμότητα της μοριοδότησης στα επίμαχα κριτήρια της κατοχής μεταπτυχιακού τίτλου και της επιμελητηριακής εμπειρίας, η οποία άσκησε ουσιώδη επιρροή στην αξιολόγηση και, τελικώς, στην επιλογή της παρεμβαίνουσας. Για τον λόγο αυτόν η προσβαλλόμενη πράξη, η οποία έχει ως έρεισμα την ένδικη βαθμολόγηση, καθίσταται ακυρωτέα.
  8. Επειδή, μετά την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης για τον ανωτέρω λόγο παρέλκειως αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών προβαλλόμενων λόγων ακύρωσης.
  9. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη 2601/30.9.2021 πράξη του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας και να απορριφθεί η παρέμβαση.

 

Δ ι ά τ α ύ τ α

 

Δέχεται την αίτηση.

 

Απορρίπτει την παρέμβαση.

 

Ακυρώνει την 2601/30.9.2021 πράξη του Προέδρου του Επιμελητηρίου Κορινθίας κατά το αιτιολογικό.

 

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου και

 

Επιβάλλει, συμμέτρως, στον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Κορινθίας και στην παρεμβαίνουσα τη δικαστική δαπάνη της αιτούσας, η οποία ανέρχεται και για τις δύο συνεδριάσεις του Δικαστηρίου σε χίλια τριακόσια ογδόντα (1380) ευρώ.

 

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα την 1η Ιουλίου 2024

 

Ο Πρόεδρος του Γ´ Τμήματος         Η Γραμματέας του Γ´ Τμήματος

 

Διομήδης Κυριλλόπουλος                Κωνσταντίνα Γκιώκα

 

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 16ης Ιανουαρίου 2025.

 

Ο Προεδρεύων Σύμβουλος               Η Γραμματέας

 

Δημήτριος Μακρής                       Ευαγγελία Παινέση

ThanasisΣτΕ 90-2025 Δικηγόροι