ΔΕΑ 1221-2026

Υπάλληλος Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Θέση του σε διαθεσιμότητα, απαλλαγή του από το Πρωτοβάθμιο Ανακριτικό Συμβούλιο και αρχειοθέτηση της υπόθεσης στην ποινική διαδικασία. Εάν όργανο του Κράτους απομακρυνθεί από τη δημόσια υπηρεσία, συνεπεία παράνομης πράξης της Διοίκησης, δικαιούται το όργανο αυτό να αξιώσει από το Ελληνικό Δημόσιο αποζημίωση προς αποκατάσταση της ζημίας την οποία υπέστη, εκ του ότι κατά τη διάρκεια της παράνομης απομάκρυνσής του από τη δημόσια υπηρεσία δεν εισέπραξε τις αποδοχές τις οποίες θα εισέπραττε, εάν δεν είχε παρανόμως απομακρυνθεί από τη δημόσια υπηρεσία. Στις αποδοχές αυτές περιλαμβάνονται και τα πάσης φύσεως και οιασδήποτε μορφής επιδόματα, τα οποία καταβάλλονται στους εν ενεργεία αξιωματικούς, έστω και αν τα επιδόματα αυτά συναρτώντας είτε σύμφωνα με τον νόμο είτε λόγω της φύσεώς τους προς την ενεργό υπηρεσία, εφόσον, πάντως, τα επιδόματα αυτά καταβάλλονταν παγίως και κατά τακτά χρονικά διαστήματα στους εν ενεργεία αξιωματικούς κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, θα καταβάλλονταν δε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και στον παρανόμως απομακρυθέντα από τη δημόσια υπηρεσία στην περίπτωση που δεν είχε μεσολαβήσει η παράνομη απομάκρυνσή του από αυτήν.

ThanasisΔΕΑ 1221-2026
περισσότερα

ΣτΕ 502-2026 – Αγωγή ιατρού

Αγωγή ιατρού, με αίτημα να του καταβάλει το αναιρεσίβλητο νοσοκομείο: α) ποσό 304.569,63 ευρώ νομιμοτόκως, ως αποζημίωση για τη ζημία την οποία είχε υποστεί, εξ αιτίας της παράνομης διαγραφής του από το προσωπικό του νοσοκομείου και της αρνήσεως του τελευταίου να αποδεχθεί τις προσηκόντως προσφερόμενες υπηρεσίες του, κατά το χρονικό διάστημα από 01.01.1999 έως 31.08.2005 και β) ποσό 50.000 ευρώ για την αποκατάσταση της εντεύθεν ηθικής του βλάβης. Προϋποθέσεις παραδεκτού αιτήσεως αναιρέσεως. Ένσταση συμψηφισμού ζημίας και κέρδους. Σε περίπτωση όμως κατά την οποία υπάλληλος του Δημοσίου ή ν.π.δ.δ. παραμείνει για ορισμένο διάστημα παρανόμως εκτός υπηρεσίας (όπως επί παράνομης απολύσεως), με αποτέλεσμα να στερηθεί τις αποδοχές τις οποίες, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα αποκόμιζε από την υπηρεσία του κατά το διάστημα αυτό, δικαιούται ως αποζημίωση, τα ποσά των εν λόγω αποδοχών (πρβλ. ΣτΕ 3043/2013, 3854/2011 κ.ά.). Εξ άλλου, στην περίπτωση κατά την οποία ο ζημιωθείς, ενόσω βρισκόταν εκτός Υπηρεσίας, επιδόθηκε σε άλλη βιοποριστική δραστηριότητα (παροχή εξαρτημένης εργασίας, άσκηση ελευθερίου επαγγέλματος κ.λπ.), τα εντεύθεν οφέλη (μισθοί, αμοιβές κ.λπ.) δεν είναι συμψηφιστέα με τις οφειλόμενες σ’ αυτόν αναδρομικές ως άνω αποδοχές. Κι αυτό, γιατί ο κατόπιν της απομακρύνσεώς του απ’ την Υπηρεσία αναγκαίος επαγγελματικός αναπροσανατολισμός του υπαλλήλου και η άσκηση από αυτόν άλλης, πάντως, έναντι της υπηρεσίας του, βιοποριστικής δραστηριότητας, διακόπτει, ως εκ της φύσεως της ανθρώπινης εργασίας, τον κατά νόμον αιτιώδη σύνδεσμο προς το ζημιογόνο γεγονός της παράνομης απομάκρυνσης, και καθιστά τις σχετικές ωφέλειες απότοκες, όχι του γεγονότος εκείνου, αλλά της αυτόνομης αναλήψεως βιοποριστικής δράσεως. Για τους λόγους δε, άλλωστε αυτούς, προκειμένου περί απομακρύνσεως από θέση ιατρού του Ε.Σ.Υ., είναι αδιάφορο από της ανωτέρω απόψεως, αν ο ιατρός επιδόθηκε σε βιοποριστική δραστηριότητα άσχετη ή άσκησε την ιατρική ως ελευθέριο επάγγελμα.

ThanasisΣτΕ 502-2026 – Αγωγή ιατρού
περισσότερα

Ελεγκτικό Συνέδριο 567-2026 – Δημοσιονομική διόρθωση

Χρηματική ενίσχυση σε παραγωγούς οπωροκηπευτικών προϊόντων, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων από τους Κανονισμούς (ΕΕ) 1308/2013 και 543/2011 έκτακτων μέτρων στήριξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων, με σκοπό τη δωρεάν διανομή των αποσυρθέντων οπωροκηπευτικών προϊόντων σε φορείς, που αναπτύσσουν κοινωφελείς δράσεις. Επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης σε βάρος Δήμου, ως αποδέκτη αποσυρθέντων από την αγορά ποσοτήτων ακτινιδίων με σκοπό τη δωρεάν διανομή σε Δημοτικό Παιδικό Σταθμό, λόγω μη απόδειξης της ευόδωσης του σκοπού της δωρεάς διάθεσής των προϊόντων αυτών.

ThanasisΕλεγκτικό Συνέδριο 567-2026 – Δημοσιονομική διόρθωση
περισσότερα

ΣτΕ 2229/2025

Στην περίπτωση παράνομης παράλειψης διορισμού δημοσίου υπαλλήλου ή υπαλλήλου ν.π.δ.δ. και αναδρομικού, στη συνέχεια, διορισμού του σε συμμόρφωση με ακυρωτική δικαστική απόφαση, η παραγραφή των προς απόληψη αναδρομικών αποδοχών αξιώσεών του αρχίζει από την ημερομηνία του διορισμού του, διότι τότε εκδηλώνεται η παράνομη παράλειψη της Διοίκησης να διορίσει τον υπάλληλο αναδρομικώς γεννάται δε και καθίσταται δικαστικώς επιδιώξιμη η απαίτησή του για καταβολή του συνόλου των αποδοχών που ο υπάλληλος αυτός θα ελάμβανε, εάν είχε αναλάβει πράγματι υπηρεσία από την ημερομηνία στην οποία έπρεπε να ανατρέξει αναδρομικώς ο διορισμός του. Ουδεμία δε επιρροή ασκεί το γεγονός ότι μεσολαβεί πράξη διορισμού άλλου φορέα, ο οποίος δεν ευθύνεται για την καταβολή της αποζημίωσης (αναδρομικών αποδοχών) προς άρση της ζημίας που προκάλεσαν οι ανωτέρω παραλείψεις του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου. Όπως έχει παγίως πλέον κριθεί, καθ’ ερμηνεία των άρθρων 105 ΕισΝΑΚ και 298 Α.Κ., σε περίπτωση κατά την οποία ορισμένο πρόσωπο, εξαιτίας παράνομης πράξης ή παράλειψης της Διοίκησης παραμείνει για κάποιο διάστημα εκτός θέσεως του Δημοσίου ή ν.π.δ.δ., την οποία κατείχε ή επεδίωκε να καταλάβει (όπως επί παράνομης απόλυσης ή παράλειψης διορισμού του, αντιστοίχως), με αποτέλεσμα να στερηθεί τις αποδοχές τις οποίες, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα αποκόμιζε από την υπηρεσία του κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα, δικαιούται, ως αποζημίωση, τα ποσά των αποδοχών αυτών (ΣτΕ 103/2021 επτ., 744/2016, 3258/2015, 4387/2014, 3043/2013, κ.ά.)· στην περίπτωση δε κατά την οποία ο ζημιωθείς, ενόσω βρισκόταν εκτός υπηρεσίας, επιδόθηκε σε άλλη βιοποριστική δραστηριότητα (παροχή εξηρτημένης εργασίας, άσκηση ελευθερίου επαγγέλματος κ.λπ.), τα εντεύθεν οφέλη (μισθοί, αμοιβές κ.λπ.) δεν είναι συμψηφιστέα με τις οφειλόμενες σε αυτόν αναδρομικές αποδοχές, καθόσον η άσκηση από αυτόν βιοποριστικής δραστηριότητας, άλλης, πάντως, έναντι της συγκεκριμένης δημόσιας υπηρεσίας, δεν διακόπτει τον αιτιώδη σύνδεσμο προς το ζημιογόνο γεγονός της παρανομίας της Διοίκησης.

ThanasisΣτΕ 2229/2025
περισσότερα

Τρ.Εφετ.Πειρ. – 175-2026 Ανακοπή λόγω αιφνίδιας ασθένειας δικηγόρου

ΔΕΚΤΗ Η ΑΝΑΚΟΠΗ ΕΡΗΜΟΔΙΚΙΑΣ ΛΟΓΩ ΑΙΦΝΙΔΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ – ΜΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΛΟΓΩ ΕΜΠΥΡΕΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ (ΜΕ ΕΜΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΡΟΙΕΣ) – ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΗΜΟΔΙΚΙΑ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ – ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΦΕΣΗΣ – ΑΓΩΓΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ ΔΗΜΟΥ ΓΙΑ ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΣΥΜΦΩΝΗΘΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ – ΑΟΡΙΣΤΙΑ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΝΝΟΜΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ – Η αγωγή με το ανωτέρω περιεχόμενο και αίτημα είναι αόριστη, καθόσον δεν περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων που την θεμελιώνουν κατά το νόμο και δικαιολογούν την άσκηση της κατά του εναγόμενου Δήμου διότι δεν αναφέρεται σ’ αυτήν ότι περιθάλπονταν γέροντες οι οποίοι εισήχθησαν στο Ίδρυμα κατόπιν επιλογής και εισήγησης από μέρους του εναγόμενου Δήμου, όπως οριζόταν στον Κανονισμό του Ιδρύματος, ούτε προσδιορίζεται ο αριθμός αυτών, ώστε να καταστεί σαφές ότι λειτουργούσε, έστω υποτυπωδώς, εντός του ενάγοντος Ιδρύματος κατά το χρονικό διάστημα από το 2015 έως και το 2019 και το «…» με συγκεκριμένους άπορους γέροντες και επομένως ότι υφίσταται υποχρέωση του εναγόμενου Δήμου περί καταβολής του αναλογούντος ποσού διαβίωσης αυτών, στοιχεία αναγκαία για την ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς – Απόρριψη λόγω αοριστίας (501, 505, 118, 216, 522 ΚΠολΔ)

ThanasisΤρ.Εφετ.Πειρ. – 175-2026 Ανακοπή λόγω αιφνίδιας ασθένειας δικηγόρου
περισσότερα

ΣτΕ 64-2026 προκατάθεση πληρεξουσίου

Με την κρινόμενη αίτηση ζητήθηκε η ακύρωση της υπ’ αριθμ. …/20.6.2025 απόφασης του Προϊσταμένου του Κλάδου Ασφαλείας της Διεύθυνσης Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, με την οποία απορρίφθηκε, τελικώς, το αίτημα του αιτούντος για χορήγηση διαβατηρίου. Εν προκειμένω, με την από 13.11.2025 πράξη του Προέδρου του Δ΄ Τμήματος του Δικαστηρίου η κρινόμενη αίτηση εισήχθη απευθείας στο ακροατήριο, σύμφωνα με το άρθρο 20Α του Π.Δ. 18/1989, όπως το άρθρο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 5 του Ν. 5119/2024. Αρχική δικάσιμος της αίτησης ορίσθηκε με την ανωτέρω πράξη η 27.1.2026. Η πράξη αυτή κοινοποιήθηκε νομοτύπως στον δικηγόρο που υπογράφει το δικόγραφο της αίτησης, ως πληρεξούσιος, στις 20.11.2025, ήτοι σε χρονικό σημείο πέραν των 30 ημερών πριν από την δικάσιμο, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 21 § 1 περ. β΄ και γ΄ του Π.Δ. 18/1989. Ως εκ τούτου, η προθεσμία δεκαπέντε (15) πλήρων ημερών για την προσκόμιση της δικαστικής πληρεξουσιότητας θα έληγε στις 11.1.2026. Δεδομένου όμως ότι η 11.1.2026 και η προηγούμενη αυτής, 10.10.2026, ήταν Κυριακή και Σάββατο αντίστοιχα, η λήξη της προθεσμίας μετατέθηκε στην αμέσως επόμενη εργάσιμη ημέρα, δηλαδή στις 9.1.2026, ημέρα Παρασκευή. Κατά την ημέρα δε αυτή δεν ίσχυε αναστολή προθεσμιών για τις διαδικαστικές πράξεις ενώπιον του Δικαστηρίου, ενώ, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που τηρούνται στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Διοικητικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥ-ΔΔ), κατά την ημέρα αυτή κατατέθησαν τουλάχιστον τέσσερα (4) συμβολαιογραφικά πληρεξούσια επί άλλων υποθέσεων με ορισθείσα δικάσιμο την 27.1.2026. Η εν λόγω προθεσμία (9.1.2026) παρήλθε χωρίς να προσκομισθεί δικαστική πληρεξουσιότητα του αιτούντος προς τον υπογράφοντα το δικόγραφο της αίτησης δικηγόρο ή προς άλλο δικηγόρο, με οποιονδήποτε από τους προβλεπόμενους στο νόμο τύπους. Μετά την πάροδο της τασσόμενης, κατά τα ανωτέρω, προθεσμίας, στις 19.1.2026, προσκομίσθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου το …/15.1.2026 ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Δ.-Ε.Β., το οποίο, όμως, λόγω της εκπρόθεσμης κατάθεσής του δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τη νομιμοποίηση του πληρεξουσίου δικηγόρου. Εξ άλλου, εφόσον αυτός ο τρόπος νομιμοποίησης δεν προβλέπεται πλέον από τις διατάξεις του άρθρου 27 του Π.Δ. 18/1989, η εμφάνιση του αιτούντος στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης δεν μπορεί να λογισθεί ως έγκριση της άσκησης της κρινόμενης αίτησης, ενώ η παράστασή του μετά του δικηγόρου ουδεμία έννομη συνέπεια έχει για την νομιμοποίηση του παραστάντος δικηγόρου. Τέλος, η προσκομισθείσα κατά τη συζήτηση της υπόθεσης από 12.6.2025 εξουσιοδότηση – υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος, με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του από ΚΕΠ του Δήμου Αθηναίων, με την οποία, μετά την από 5.6.2025 απόρριψη του αιτήματος του για χορήγηση διαβατηρίου, εξουσιοδοτεί τέσσερις δικηγόρους, μεταξύ των οποίων και ο υπογράφων το δικόγραφο της κρινόμενης αιτήσεως, να καταθέσουν ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον του Προϊσταμένου Κλάδου Ασφαλείας, να παραλάβουν την απόφαση που θα εκδοθεί επί αυτής, να καταθέσουν όλα τα σχετικά δικαιολογητικά και να τον «εκπροσωπήσουν σε κάθε Δικαστήριο και Αρχή αναφορικά με την συγκεκριμένη υπόθεση και όπως εν γένει προβούν σε οποιαδήποτε σχετική ενέργεια», δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τη νομιμοποίηση του πληρεξουσίου δικηγόρου, διότι δεν κατατέθηκε στο Δικαστήριο 15 πλήρεις ημέρες πριν από την ορισθείσα δικάσιμο. Και τούτο ανεξαρτήτως αν η συγκεκριμένη εξουσιοδότηση, τύποις και κατά περιεχόμενο, πληροί τις ειδικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 27 § 1 του Π.Δ. 18/1989 για την παροχή πληρεξουσιότητας από φυσικό πρόσωπο με εξουσιοδότηση. Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση.
Νομικές Διατάξεις: Άρθρα 20 § 1 Συντ., 242 ΑΚ, 23 § 1, 36 § 2 Ν. 5119/2024, 20, 20Α, 21 § 1 περ. β΄ και γ΄, 27 Π.Δ. 18/1989

ThanasisΣτΕ 64-2026 προκατάθεση πληρεξουσίου
περισσότερα

Ελ.Συν. 1732-2025 σύνταξη υπαλλήλου ανακληθέντος διορισμού του

Η πλήρης στέρηση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος ακόμη και στην περίπτωση που ο παρανόμως διορισθείς υπάλληλος προκάλεσε ή υποβοήθησε τον παράνομο διορισμό του, όπως στην περίπτωση χρήσης πλαστών δικαιολογητικών διορισμού, έρχεται σε αντίθεση με την αξία του ανθρώπου, ως θεμελιώδη συνταγματική αρχή του δημοκρατικού πολιτεύματος, την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου και την αρχή της αναλογικότητας, όταν η ανάκληση του διορισμού χωρεί σε χρονικό σημείο κατά το οποίο αφενός μεν ο υπάλληλος έχει εξαντλήσει τον υπηρεσιακό του βίο και έχει συμπληρώσει τις χρονικές προϋποθέσεις για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης από το Δημόσιο, αφετέρου δε το τελευταίο έχει επωφεληθεί για μακρό χρόνο των υπηρεσιών του υπαλλήλου αυτού χωρίς ποτέ να ασκήσει την κατά νόμο ευχέρειά του να ελέγξει τη γνησιότητα των δικαιολογητικών. Στη συγκεκριμένη κατηγορία υπαλλήλων, οι οποίοι διήνυσαν μεγάλο μέρος του υπηρεσιακού τους βίου επικαλούμενοι προσόντα δυνάμει εν γνώσει τους πλαστών δικαιολογητικών, η εύλογη ποσοτική σχέση, που πρέπει να υπάρχει μεταξύ των αποδοχών ενεργείας που λάμβανε ο υπάλληλος και εκείνων που προσδιορίζονται από τη συνταξιοδοτική διοίκηση ως συντάξιμες, θα πρέπει να υπολογιστεί όχι με βάση τις πράγματι -ενόψει του ως άνω ψευδούς δικαιολογητικού- καταβληθείσες σε αυτούς αποδοχές, αλλά με εκείνες που θα έπρεπε να είχαν καταβληθεί στους υπαλλήλους αυτούς, χωρίς τον συνυπολογισμό του ποσού που αντιστοιχεί στο αναληθές τυπικό προσόν τους.

ThanasisΕλ.Συν. 1732-2025 σύνταξη υπαλλήλου ανακληθέντος διορισμού του
περισσότερα

Ελ.Συν. 1730-2025 σύνταξη υπαλλήλου ανακληθέντος διορισμού του

Η πλήρης στέρηση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος ακόμη και στην περίπτωση που ο παρανόμως διορισθείς υπάλληλος προκάλεσε ή υποβοήθησε τον παράνομο διορισμό του, όπως στην περίπτωση χρήσης πλαστών δικαιολογητικών διορισμού, έρχεται σε αντίθεση με την αξία του ανθρώπου, ως θεμελιώδη συνταγματική αρχή του δημοκρατικού πολιτεύματος, την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου και την αρχή της αναλογικότητας, όταν η ανάκληση του διορισμού χωρεί σε χρονικό σημείο κατά το οποίο αφενός μεν ο υπάλληλος έχει εξαντλήσει τον υπηρεσιακό του βίο και έχει συμπληρώσει τις χρονικές προϋποθέσεις για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης από το Δημόσιο, αφετέρου δε το τελευταίο έχει επωφεληθεί για μακρό χρόνο των υπηρεσιών του υπαλλήλου αυτού χωρίς ποτέ να ασκήσει την κατά νόμο ευχέρειά του να ελέγξει τη γνησιότητα των δικαιολογητικών. Στη συγκεκριμένη κατηγορία υπαλλήλων, οι οποίοι διήνυσαν μεγάλο μέρος του υπηρεσιακού τους βίου επικαλούμενοι προσόντα δυνάμει εν γνώσει τους πλαστών δικαιολογητικών, η εύλογη ποσοτική σχέση, που πρέπει να υπάρχει μεταξύ των αποδοχών ενεργείας που λάμβανε ο υπάλληλος και εκείνων που προσδιορίζονται από τη συνταξιοδοτική διοίκηση ως συντάξιμες, θα πρέπει να υπολογιστεί όχι με βάση τις πράγματι -ενόψει του ως άνω ψευδούς δικαιολογητικού- καταβληθείσες σε αυτούς αποδοχές, αλλά με εκείνες που θα έπρεπε να είχαν καταβληθεί στους υπαλλήλους αυτούς, χωρίς τον συνυπολογισμό του ποσού που αντιστοιχεί στο αναληθές τυπικό προσόν τους.

ThanasisΕλ.Συν. 1730-2025 σύνταξη υπαλλήλου ανακληθέντος διορισμού του
περισσότερα

ΣτΕ 6-7-2026 Αναβατόριο Μονεμβασιά

ΣτΕ E΄ 6-7/2026
Νόμιμη η εγκατάσταση αναβατορίου στη Μονεμβασία
ΣτΕ E΄ 6-7/2026
Πρόεδρος: Χρ. Ντουχάνης, Αντιπρόεδρος
Εισηγητές: Δ. Βασιλειάδης, Σύμβουλος Επικρατείας, Ζ. Θεοδωρικάκου, Πάρεδρος

Με τις 6 και 7 /2026 αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας απορρίφθηκαν αιτήσεις ακυρώσεως σωματείων και φυσικών προσώπων της περιοχής Μονεμβασίας κατά αποφάσεων του Υπουργείου Πολιτισμού, των περιβαλλοντικών αρχών και του Δήμου Μονεμβασίας, σχετικών με την εγκατάσταση εναερίου αναβατορίου στην Άνω Πόλη της Μονεμβασίας.
Το Δικαστήριο υπενθύμισε την πάγια νομολογία του, κατά την οποία η περιβαλλοντική αδειοδότηση και η αρχαιολογική έγκριση εκδίδονται ύστερα από διαφορετικές διαδικασίες, διακεκριμένες μεταξύ τους, και δεν καθιερώνεται από τον νόμο καμία χρονική προτεραιότητα μεταξύ των δύο, αλλά μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να προηγείται οποιαδήποτε από αυτές, χωρίς αυτό να καθιστά την επόμενη προϊόν “προειλημμένης” απόφασης.
Επί της ουσίας της υπόθεσης, το Δικαστήριο επανέλαβε τον κανόνα ότι το περιβάλλον, φυσικό και πολιτιστικό, συνιστά δικαίωμα του καθενός, από τον κανόνα δε αυτόν δεν εξαιρούνται τα άτομα με αναπηρίες ή τα εμποδιζόμενα άτομα, τα οποία αναμένεται να επωφεληθούν από το αναβατόριο, πολύ περισσότερο ενόψει και των συνταγματικών διατάξεων περί προστασίας των ατόμων με αναπηρίες, αλλά και της ειδικής Διεθνούς Σύμβασης του ΟΗΕ του 2007, η οποία ρητώς αναφέρεται στην πρόσβαση των ατόμων αυτών στους πολιτιστικούς χώρους. Έκρινε, ειδικότερα, ότι τα μνημεία επιτελούν την πολιτιστική τους λειτουργία μόνον ως μέρος της συλλογικής μνήμης, την οποία προϋποθέτουν αλλά και τροφοδοτούν, δεν έχουν δε αυτοαναφορική σημασία ούτε μεταφυσική έννοια και σκοπό, αλλά πρέπει να είναι, κατά το δυνατόν, προσιτά σε όλους. Πρέπει, όμως, όπως κρίθηκε, και οι σχετικές με τη διευκόλυνση των αναπήρων και εμποδιζόμενων ατόμων επεμβάσεις στα μνημεία να εναρμονίζονται με τους πάγιους συνταγματικούς και νομοθετικούς κανόνες, να αποβλέπουν, δηλαδή, όχι μόνο στην ανάδειξη, αλλά και την προστασία του πολιτιστικού στοιχείου με ειδική τεκμηρίωση των αναμενομένων επιπτώσεων της επέμβασης σε αυτό, και να υπόκεινται στις προβλεπόμενες διαδικαστικές εγγυήσεις (γνωμοδοτήσεις αρχαιολογικών συμβουλίων κ.λπ.). Οι κανόνες αυτοί, κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στην 6/2026 απόφαση, είχαν τηρηθεί στην προκείμενη περίπτωση. Καθ’ όσον, τέλος, αφορά τη λεγόμενη “μηδενική λύση”, δηλαδή τη μη κατασκευή του έργου, κρίθηκε ότι αυτή νομίμως είχε αποκλειστεί, διότι το έργο διευκολύνει όχι μόνο τα εμποδιζόμενα άτομα, αλλά και το αρχαιολογικό προσωπικό, το οποίο έχει την ευθύνη συντήρησης των αρχαιοτήτων της Άνω Πόλης.
Κρίθηκε, στη συνέχεια, με την 7/2026 απόφαση, ότι, εν προκειμένω, είχαν τηρηθεί οι περιορισμοί και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ιδιαίτερα αυξημένοι για τη Μονεμβασία, αφού ο τόπος του έργου, εκτός από το αρχαιολογικό του ενδιαφέρον, εμπίπτει και εντός περιοχής του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000. Στο πλαίσιο αυτό, διαπιστώθηκε ότι η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων περιελάμβανε ειδική οικολογική αξιολόγηση, η οποία, όπως κρίθηκε, πληρούσε τις απαιτήσεις επάρκειας και νομιμότητας αιτιολογίας. Επισημάνθηκαν σχετικώς οι αναφορές των μελετών σε κάθε είδος πανίδας, ιδίως πουλιών που διαβιούν στην περιοχή ή διέρχονται από αυτήν, εξετάσθηκε η κατηγορία επικινδυνότητας που ανήκει το καθένα και σταθμίσθηκαν οι κίνδυνοι γι’ αυτά από το έργο, το οποίο, πάντως, αξιολογήθηκε ως περιορισμένης εμβέλειας. Είχαν, εξάλλου, εξετασθεί και εναλλακτικές λύσεις, από τις οποίες, μάλιστα, η αρχικώς επιλεγείσα εγκαταλείφθηκε λόγω των πορισμάτων της σχετικής βραχομηχανικής μελέτης. Εξετάστηκαν, ακόμη, οι αρχιτεκτονικές πλευρές του έργου, οι κτιριακές εγκαταστάσεις του οποίου θα είναι εν μέρει υπόσκαφες, με υλικά της περιοχής (as found). Διαπιστώθηκε, τέλος, ότι και η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία δεν είχε μόνον οικολογικό περιεχόμενο, εγκρίθηκε, πάντως, και από την οικεία αρχαιολογική υπηρεσία, με ειδική πράξη, η οποία κρίθηκε νόμιμη.

ThanasisΣτΕ 6-7-2026 Αναβατόριο Μονεμβασιά
περισσότερα

ΣτΕ 1944/2025 – Αστική ευθύνη νοσοκομείου

Αγωγή των άρθρων 105 – 106 ΕισΝΑΚ. Φύλαξη νοσοκομείων. Αυτοτελής ευθύνη του νοσοκομείου έναντι του παθόντος ακόμα και αν η υπηρεσία φύλαξης έχει ανατεθεί σε ιδιώτη ανάδοχο. Υποχρέωση των νοσοκομείων να λαμβάνουν μέτρα για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης και αποτελεσματικής λειτουργίας τους και της προστασίας της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των νοσηλευομένων, των επισκεπτών και των εργαζόμενων. Προϋποθέσεις και περιεχόμενο αιτιολογίας για την επιδίκαση εύλογης αποζημίωσης του άρθρου 931 του ΑΚ. Κριτήρια για τον καθορισμό του ύψους εύλογης χρηματικής ικανοποίησης του άρθρου 932 ΑΚ. Μη νόμιμο το κριτήριο της οικονομικής θέσης του εναγόμενου νπδδ.

ThanasisΣτΕ 1944/2025 – Αστική ευθύνη νοσοκομείου
περισσότερα